Biohacking

Sportowe geny – czy coś takiego rzeczywiście istnieje?

Predyspozycje do osiągania dobrych wyników w sporcie to kwestia niezwykle złożona, na którą wpływ mają czynniki genetyczne, jak i środowiskowe. Czy można zatem mówić o czymś takim jak sportowe geny?

Jak pokazują wyniki prowadzonych od ponad 20 lat badań, wyróżnić można pewne geny, które są powiązane ze sportowymi osiągnięciami i które wpływają na zdolności motoryczne, takie jak chociażby szybkość, wytrzymałość czy siła.

Sportowe geny – garść najważniejszych informacji

Do tej pory udało się już zidentyfikować około 200 polimorfizmów genetycznych mających bezpośredni związek z aktywnością fizyczną. Ponad 20 z nich zostało porównanych z wynikami osiąganymi przez sportowców. Sportowe geny, które w największym stopniu powiązane są z mocą, szybkością oraz wytrzymałością to ACE oraz ACTN3. Warto wspomnieć tutaj także o zagadnieniach, jakimi są genetyczne testy przesiewowe mające przewidzieć ryzyko kontuzji oraz doping genowy. Więcej na ich temat – w dalszej części artykułu.

Sportowe geny a sprint

Wspomniany gen ACE koduje strukturę białka sarkomerowego, z którym do czynienia mamy wyłącznie w szybkokurczliwych włóknach mięśniowych. Odpowiadają one za aktywności wymagające dużej mocy oraz ruchy eksplozywne wymagające dużej prędkości. Allel recesywny jest pożądany w przypadku osób trenujących sporty siłowe. Z genotypem RR bardzo często mamy do czynienia u zawodników sportów siłowych i sylwetkowych. Jeżeli chodzi natomiast o genotyp XX, jest on powiązany z redukcją siły mięśni oraz mniejszą zdolnością do sprintu.

Gen mocy, siły i wytrzymałości

Gen ACE odpowiada za kodowanie enzymu, który konwertuje angiotensynę. D ACE był pierwszym na świecie polimorfizmem genetycznym związanym z osiąganymi wynikami sportowymi. Odpowiada on za różnicowanie aktywności ACE, która to reguluje ciśnienie krwi, przyczyniając się do poprawy wydolności sercowo-naczyniowo-oddechowej. Allel I jest związany z wynikami uzyskiwanymi w sportach wytrzymałościowych, a allel D – z mocą oraz siłą. Pierwszy z nich wiąże się z niską aktywnością ACE w surowicy oraz tkankach. Efektem tego jest wzrost wydajności mięśni u maratończyków, pływaków długodystansowych, wioślarzy oraz alpinistów.

Doping genetyczny

W 2004 roku doping genetyczny został umieszczony na liście Światowej Agencji Antydopingowej i zakwalifikowany do kategorii „nieterapeutyczne wykorzystanie genów i/lub komórek, które mają zdolność poprawiania wyników sportowych”. Warto zdawać sobie sprawę z tego, że doping genowy może się przyczyniać do znacznie większej poprawy wyników sportowych niż ma to miejsce w przypadku jego wersji farmakologicznej. Wykorzystywanymi tu białkami są: insulinopodobny czynnik wzrostu, erytropoetyna, miostatyna oraz leptyna.

Godnym uwagi jest hormon EPO wydzielany w znaczącej mierze przez nerki, przyczynia się do wzrostu erytropoezy, poprawiając w ten sposób zdolność krwi do przenoszenia tlenu oraz wytrzymałość u sportowców. Skutkiem delecji genu miostatyny oraz insercji genu IGF-1 może być wzrost siły i masy mięśni.

Inny hormon, leptyna, odpowiada z kolei za wywoływanie uczucia sytości. Może być wykorzystywany w celu szybszej utraty wagi oraz redukcji głodu. Czynnik wzrostu śródbłonka naczyniowego może być poddawany manipulacji w taki sposób, by skutecznie zwiększyć dopływ krwi do mięśni, płuc oraz serca, przyczyniając się do wzrostu odporności i wytrzymałości.

Doping genetyczny nieść może ze sobą szereg niebezpieczeństw. Warto wspomnieć tutaj między innymi o tym, że na skutek wzrostu poziomu EPO dojść może do wystąpienia zatrzymania akcji serca lub udaru. Co więcej, insercja tego genu nie jest w stanie zaspokoić fizjologicznej potrzeby delecji, gdy jest to konieczne.

Wykorzystując trwającą w dalszym ciągu przerwę w organizacji imprez sportowych kolejna porcja “wiedzy z zakresu dopingu…

Opublikowany przez Gramy Fair Środa, 22 kwietnia 2020

Foto wyróżniające: Freepik / DNA_chemical_structure.svg: Madeleine Price Ball, User:Madprimederivative work: Lycidas, CC BY-SA 2.5, via Wikimedia Commons

Justyna Zajdel
Copywriter z wieloletnim doświadczeniem w branży. Magister Socjologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Prywatnie miłośniczka kulinariów i podróży, które zajmują większą część jej wolnego czasu.
    Najlepsze aplikacje mobilne polskich klubów piłkarskich
    Poprzedni artykuł
    AllSporter – lokalni trenerzy personalni i wypożyczalnie sprzętu w zasięgu kciuka!
    Następny artykuł

    Może Ci się spodobać

    Komentarze

    Zostaw komentarz

    Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

    Więcej w Biohacking

    Implanty w mózgach zrewolucjonizują sport? Neuralink rozpocznie testy na ludziach jeszcze w tym roku!
    Trener poruszający zawodnikiem po boisku niczym w znanych symulatorach gier sportowych – brzmi jak scenariusz filmu science-fiction? Nic bardziej mylnego! Firma słynnego Elona Muska, zajmująca się neurotechnologią, będzie już niebawem testować na ludziach swoje nowatorskie implanty, dzięki którym możliwe stanie się sterowanie człowiekiem za pomocą szeroko dostępnych urządzeń elektronicznych!
    Doping genowy – czy da się stworzyć sportowca idealnego?
    Wpływ na osiąganie dobrych wyników sportowych mają między innymi różnego rodzaju czynniki środowiskowe oraz genetyczne. W ostatnim czasie pojawił się szereg dowodów wskazujących na to, że istnieją geny powiązane z rezultatami osiąganymi przez sportowców. Poniżej prezentujemy garść najważniejszych informacji na temat tego zagadnienia.
    Sukces sportowca zaczyna się w głowie. Neurohacking i biofeedback treningami przyszłości
    Wpływ na to, czy danemu sportowcowi uda się wygrać zawody ma – wbrew pozorom – nie tylko jego przygotowanie fizyczne. Istotną rolę odgrywa również mózg, a dokładnie odpowiednie nastawianie oraz gotowość do podjęcia walki i zmierzenia się zarówno z przeciwnikami, jak i z samym sobą. W obecnych czasach, podczas przygotowań do różnego rodzaju rozgrywek sportowych odgrywa trening mentalny, nazywany popularnie biofeedbackiem. Polskim uczonym udało się zmodernizować tę metodę bazującą na nauce.
    Piracetam w sporcie – myśl szybciej, działaj sprawniej!
    Piracetam jest najstarszym lekiem nootropowym wykorzystywanym w neurologii. Od niego się praktycznie wszystko zaczęło. Został stworzony w 1973 roku i był przedstawiany jako złoty środek na leczenie mózgu, a konkretniej zaburzenia krążenia, chorobę Alzheimera czy też utratę pamięci. Jak ten sam lek działa w sporcie? Czy jest skuteczny?